Tại sao nên bán và mua Franchise?

2 năm trước
0
164

Làm thế nào để thương hiệu ngày càng lớn mạnh, làm thế nào để đem lại nhiều lợi nhuận kinh tế từ thương hiệu? Franchise là một trong những phương thức kinh doanh đáp ứng những yêu cầu này.
FRANCHISE – NHƯỢNG QUYỀN KINH DOANH
Theo định nghĩa từ điển Anh – Việt của Viện Ngôn ngữ học thì Franchise có nghĩa là nhượng quyền kinh doanh hay cho phép ai đó chính thức được bán hàng hóa hay dịch vụ của một công ty ở một lĩnh vực cụ thể nào đó. Nói cách khác thì đây là một phương thức tiếp thị và phân phối một sản phẩm hay dịch vụ dựa trên mối quan hệ giữa hai đối tác; một bên là Franchisor – bên nhượng quyền hay chủ thương hiệu, một bên gọi là Franchisee – bên được nhượng quyền, hay còn gọi là bên mua Franchise. Hai bên đối tác này sẽ ký một hợp đồng Franchise.
Theo Hội đồng Thương mại Liên bang Mỹ định nghĩa: Franchise là một hợp đồng hay một thỏa thuận giữa ít nhất 2 người trong đó người mua Franchise được cấp quyền bán hay quyền phân phối sản phẩm, dịch vụ theo cùng một kế hoạch hay hệ thống tiếp thị của người chủ thương hiệu. Hoạt động kinh doanh của người mua Franchise phải triệt để tuân thủ theo kế hoạch hay hệ thống tiếp thị này gắn liền với nhãn hiệu, thương hiệu, biểu tượng, khẩu hiệu, tiêu chí, quảng cáo và những biểu tượng thương mại khác của thương hiệu. Người mua Franchise phải trả một khoản phí, trực tiếp hay gián tiếp, gọi là phí Franchise.
NHƯỢNG QUYỀN PHÂN PHỐI SẢN PHẨM VÀ NHƯỢNG QUYỀN KINH DOANH
Có 2 loại điển hình của Franchise là nhượng quyền phân phối sản phẩm và nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh.
Đối với nhượng quyền phân phối sản phẩm, bên mua Franchise thường không nhận được sự hỗ trợ đáng kể nào từ phía chủ thương hiệu ngoại trừ được phép sử dụng tên nhãn hiệu, thương hiệu biểu tượng, khẩu hiệu và phân phối sản phẩm hay dịch vụ của bên chủ thương hiệu trong một phạm vi khu vực và thời gian nhất định. Có nghĩa là bên mua Franchise sẽ quản lý điều hành cửa hàng nhượng quyền khá độc lập, ít bị ràng buộc, và thậm chí có thể chế biến cung cách phục vụ và kinh doanh theo ý mình. Đây là mối quan hệ giữa nhà cung cấp và nhà phân phối, phổ biến tại Phương Tây là các trạm xăng dầu, đại lý bán ô tô và các công ty sản xuất nước giải khát Coca-Cola hay Pepsi.

Đối với hình thức nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh (nhượng quyền kinh doanh) bao gồm thêm chuyển giao kỹ thuật kinh doanh và công thức điều hành quản lý. Các chuẩn mực của mô hình kinh doanh phải tuyệt đối được giữ đúng. Mối liên hệ và hợp tác giữa bên bán và bên mua franchise phải rất chặt chẽ và liên tục. Đây là hình thức nhượng quyền phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay.
Bên mua franchise thường phải trả một khoản phí cho bên bán franchise, có thể là trọn gói một lần, hoặc là trả phí hàng tháng dựa trên doanh số, và cũng có thể tổng hợp luôn cả hai phí trên. Tùy vào uy tín, thương hiệu, sự thương lượng của chủ thương hiệu. Ví dụ, nếu muốn nhượng quyền kinh doanh một cửa hàng thức ăn nhanh McDonals’s của Mỹ vào thời điểm 2005, bên mua franchise phải trả một khoản phí nhượng quyền ban đầu là 45.000 USD và phí franchise hàng tháng là 1.9% trên doanh số.
Quyển sách Franchise Handbook liệt kê ra hàng trăm các công ty có nhượng quyền kinh doanh kèm chi phí. Đối với ngành kinh doanh nhà hàng ăn uống, phí nhượng quyền dao động trung bình từ 15.000-35.000 USD. Tại Singapore muốn mở một quán cà phê nhượng quyền mang hiệu cà phê Burke’s (chỉ có 3 quán tại Singapore, thành lập từ năm 1994), bên mua franchise phải trả phí ban đầu là 30.000 USD đô la Singapore (tương đương 18.000 USD).
TẠI SAO NÊN BÁN FRANCHISE
Nhân rộng mô hình kinh doanh: Hầu như doanh nghiệp nào kinh doanh thành công đều muốn nhân rộng mô hình kinh doanh, đặc biệt là muốn đưa thương hiệu của mình vươn ra khỏi ranh giới một thành phố hay quốc qia. Tuy nhiên khó khăn nhất thường liên quan đến khả năng tài chính, địa lý, con người, kiến thức, văn hóa địa phương,… Nhượng quyền kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp chủ thương hiệu chia sẻ khó khăn cho bên mua franchise, bên mua sẽ chịu toàn bộ phần đầu tư của cải vật chất và tự quản lý lấy tài sản của mình. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam đang có tham vọng đưa thương hiệu vươn ra thị trường thế giới nhưng chưa đủ tiềm lực thì nhượng quyền có lẽ là phù hợp nhất do không phải bỏ vốn mà lại bảo hộ và quảng bá được thương hiệu của mình.

Bán Franchise sẽ tăng doanh thu, cải thiện được doanh số của mình thông qua các khoản phí bán franchise, như: Phí nhượng quyền ban đầu (đó là khoản phí hành chính, đào tạo, chuyển giao công thức kinh doanh cho bên mua franchise).Phí hàng tháng mà bên mua franchise phải trả cho việc duy trì sử dụng nhãn hiệu, thương hiệu của bên bán franchise. Phí này thường dao động từ 3-6% tùy loại hình kinh doanh. Bán các nguyên liệu đặc thù cho bên mua franchise nhằm đảm bảo tính đồng bộ cho sản phẩm hoặc mô hình kinh doanh. Như McDonald’s cung cấp và bán cho các cửa hàng nhượng quyền một số nguyên liệu quan trọng như khoai tây chiên, pho mát, bánh táo…
Bán Franchise còn giảm chi phí cho doanh nghiệp, bởi lẽ các doanh nghiệp có áp dụng hình thức nhượng quyền đều có ưu thế mua hàng giá rẻ hơn do mua với số lượng lớn hơn.

Franchise concept. Chart with keywords and icons

TẠI SAO NÊN MUA FRANCHIES
Đây là hình thức đầu tư an toàn và khôn ngoan. Theo thống kê tại Mỹ, trung bình chỉ có 23% doanh nghiệp nhỏ kinh doanh độc lập có thể tồn tại sau 5 năm kinh doanh, trong khi đó con số này đối với các doanh nghiệp mua franchise là 92%. Có nghĩa xác suất thành công của các doanh nghiệp mua franchise cao hơn rất nhiều so với các doanh nghiệp bắt đầu thử nghiệm và nhãn hiệu chưa ai biết đến. Thực tế đã chứng minh thương hiệu hay là uy tín của nhãn hiệu đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với khách hàng khi họ mua sản phẩm. Như vậy khi mua franchise của một sản phẩm đã có thương hiệu thì khá an tâm do đã có một lượng khách hàng ổn định ngay từ ban đầu.
Chẳng hạn, theo một nghiên cứu về sự khác biệt trung bình giữa một khách sạn độc lập và một khách sạn mua franchise là 20%. Một khách sạn độc lập với công suất chiếm dụng phòng là 50%, thì khi mua franchise tỷ lệ này tăng lên 70%.

Mua franchise cũng dễ vay tiền ngân hàng hơn do xác suất thành công cũng như uy tín của doanh nghiệp nhượng quyền. Đồng thời khi mua franchise cũng sẽ được chủ thương hiệu giúp đỡ về đào tạo, thiết kế, chọn địa điểm, nguồn hàng, tiếp thị, quảngcáo. Đây là một lợi thế lớn đối với những người kinh doanh lần đầu.

LÝ QUÝ TRUNG